Çağdaş Aklın Çağrısı İncelemesi

Çağdaş Aklın Çağrısı, Irvin Yalom'un altmış yılı aşan klinik kariyerinin damıtılmış halidir ve varoluşçu psikoterapinin neden modern psikolojinin en derin akımlarından biri olduğunu en iyi gösteren kitaplardan biridir. Yalom, Stanford Üniversitesi'ndeki uzun akademik yaşamı ve binlerce hastayla çalışma deneyimi sayesinde, "ölüm kaygısı"nı insan psikolojisinin görmezden gelinen ama her şeye işleyen merkezi bir gerçeği olarak konumlandırıyor. Bu cesur tez, kitabın hem güçlü hem de zorlayıcı yönü.

Kitap; ölüm farkındalığının yarattığı dehşet ve anlam arayışı arasındaki gerilimi, klinik vakalar üzerinden son derece etkileyici biçimde işliyor. Yalom, Schopenhauer'dan Nietzscheye, Heidegger'den Camusya uzanan felsefi geleneği klinik pratiğe bağlamada ustadır; kitap bu yönüyle psikoloji ve felsefe arasındaki en başarılı köprülerden birini kuruyor. Hastaların ölüm karşısındaki tutumlarını dönüştürerek hayatlarını nasıl yeniden anlamlandırdıklarını gösteren bölümler, klinik psikologlar için adeta bir usta-çırak deneyimi sunuyor.

Pegasus Yayınları'nın çevirisi Zeliha İyidoğan Babayiğit imzasıyla titiz bir şekilde yapılmış; Yalom'un edebi üslubunun Türkçeye iyi taşındığı görülüyor. Kitabın okuru zorlayan tek yönü, ölüm temasına yoğunlaşması; özellikle yas süreci yaşayan ya da kayıp deneyimine yakın olan okurların okuma temposunu kişisel kapasitelerine göre ayarlamaları gerekebilir. Ancak sabırlı okur için ödülü büyük: kitap bittiğinde "yaşamı ölümle yüzleşerek anlamlandırmak" ifadesi bir klişe olmaktan çıkıp somut bir varoluşsal deneyime dönüşüyor. Yalom'un "Annem ve Hayatın Anlamı" ve "Aşkın Celladı" kitaplarıyla birlikte okunduğunda, varoluşçu psikoterapinin en kapsamlı giriş paketini oluşturuyor.