Sosyal Hayvan İncelemesi

Sosyal Hayvan, sosyal psikoloji alanının dünya çapında en uzun süre yayında kalan ve en çok okutulan ders kitabıdır. Elliot Aronson, 1972'de yayımladığı bu kitabı on iki baskıda güncelleyerek yarım asırdan fazla bir süredir alanın canlı bir özetini sunmaya devam ediyor. Kitap, sosyal psikolojinin tüm temel kavramlarını, uyma, itaat, tutum değişimi, önyargı, çekicilik, agresyon, yardım davranışı, sistematik bir şekilde ele alıyor ve her birini klasik deneylerle pekiştiriyor.

Kitabın en güçlü yanı, soyut kavramları somut deneyler üzerinden anlatmasıdır. Stanley Milgram'ın itaat deneyleri, Solomon Asch'in çizgi deneyi, Philip Zimbardonun Stanford hapishane simülasyonu, Festinger'in bilişsel çelişki araştırmaları gibi alanın efsanevi çalışmaları kitapta detaylı biçimde anlatılıyor, sadece sonuçlar değil, deneylerin tasarımı, eleştirileri ve günümüzdeki yorumları da yer alıyor. Bu yönüyle Sosyal Hayvan, sosyal psikoloji tarihinin de canlı bir kaydı. Aronson'ın akıcı, yer yer mizahi anlatımı, ders kitabı olmasına rağmen okuru sıkmıyor.

Pegasus Yayınları'nın Türkçe baskısı 12. edisyondan çevrilmiş ve Okhan Gündüz tarafından genel olarak başarıyla aktarılmış. Bazı bölümlerde teknik terimlerin çevirisi tartışılabilir ancak akademik tutarlılık korunmuş. Kitabın 544 sayfalık hacmi ilk bakışta korkutucu olabilir, ancak bölümler bağımsız okunabilir ve her bölüm sonundaki özet ve sorular pekiştirme açısından oldukça etkili. Psikoloji bölümü öğrencileri için ders kitabı zorunluluğu; genel okurlar için ise insan davranışının sosyal boyutunu anlamanın en sistematik yolu. "İnsan neden grup içinde böyle davranır?" sorusunun cevabını arayan herkesin kütüphanesinde olması gereken bir başyapıt.