Sapiens: Hayvanlardan Tanrılara - İnsan Türünün Kısa Bir Tarihi İncelemesi

Sapiens, son 15 yılda yayımlanmış en etkili popüler tarih kitabı olarak kabul ediliyor ve bu üne fazlasıyla layık. Yuval Noah Harari, 70 bin yıl önce sıradan bir Afrika maymunu olan Homo sapiens'in nasıl gezegenin hâkim türü hâline geldiğini dört büyük devrim üzerinden anlatıyor: bilişsel devrim, tarım devrimi, insanlığın birleşmesi ve bilimsel devrim. Hararinin en büyük başarısı, tarihi sadece olaylar dizisi olarak değil; biyoloji, ekonomi, antropoloji ve felsefenin kesişiminde bütünsel bir hikâye olarak sunması.

Kitabın anlatım tarzı olağanüstü akıcı; akademik bir tarihçi tarafından yazılmış olmasına rağmen tek bir cümlesi bile sıkıcı değil. Para, din, imparatorluk ve mutluluk gibi kavramları "ortak hayal gücü" çerçevesinde ele alması, okuyucuya tamamen yeni bir bakış açısı sunuyor. "İnsanlar hayali şeylere, para, ulus-devlet, şirketler, kolektif olarak inanabildikleri için büyük ölçekte iş birliği yapabilirler" tezi, kitabın en akılda kalıcı fikrilerinden biri. Türkçe çevirisi Ertuğrul Genç tarafından özenle yapılmış, dilin akıcılığı korunmuş.

Eleştiri olarak bazı akademisyenler Harari'nin spekülatif çıkarımlarını ve kanıt zincirlerini eksik bulduğunu belirtiyor, özellikle bilişsel devrim bölümündeki bazı iddialar tartışmalı. Ancak Sapiens bir akademik monografi değil; geniş kitleye tarihi sevdirmek için yazılmış bir başyapıttır. Goodreads'te 900 binden fazla okuyucudan 4.4 puan alması, etkisinin boyutunu gösteriyor. Tarihe ilgi duyan herkesin kitaplığında bulunması gereken temel bir eser. Tek bir kitapla okuyucunun dünya görüşünü değiştirebilecek ender çalışmalardan biri.